Komiksiarz

Elektrownia Edisona

przez
Grzegorz Rosiński
Ilustracja do książki Słońce pod sufitem autorstwa Grzegorza Rosińskiego

Książka: Słońce pod sufitem
Autor: Grzegorz Rosiński

Ilustracja do książki Słońce pod sufitem autorstwa Grzegorza Rosińskiego stanowi znakomity przykład wczesnego okresu twórczości jednego z najwybitniejszych polskich rysowników i ilustratorów. Wykonana w 1972 roku do publikacji Marka Płużańskiego, praca ukazuje zarówno techniczną biegłość, jak i charakterystyczną dla artysty wrażliwość na rytm i dramaturgię przestrzeni.

Scena przedstawiająca elektrownię zbudowaną przez Edisona w Nowym Jorku w 1882 roku to nie tylko realistyczny zapis industrialnego wnętrza, lecz także metaforyczne studium ludzkiego wynalazku i energii. Rosiński konstruuje przestrzeń z niemal architektoniczną precyzją: monumentalne maszyny, gęsta sieć przewodów tworzą wizualny porządek, w którym technika nabiera cech żywego organizmu.

Już w tej wczesnej fazie kariery Rosiński ujawnia cechy, które później uczynią go jednym z najważniejszych europejskich twórców komiksu. Jego rysunek łączy realizm i emocję, precyzję obserwacji z poetyckim napięciem. W ilustracjach do Słońca pod sufitem można dostrzec zalążki stylu, który osiągnie pełnię w sadze Thorgal – wrażliwość na światło, konstrukcję kadru i dbałość o psychologiczną wiarygodność świata przedstawionego.

Ilustracja ta ma również wymiar historyczny – dokumentuje moment, w którym Rosiński przekracza granice tradycyjnego ilustratorstwa i zaczyna traktować rysunek jako pełnoprawną narrację wizualną. Jest to praca, w której artysta nie tylko ilustruje tekst, ale go interpretuje, nadając mu nowy, autonomiczny wymiar.

Dzięki takim realizacjom ilustracja do książki Słońce pod sufitem autorstwa Grzegorza Rosińskiego stanowi istotne świadectwo rozwoju jego warsztatu i wyobraźni – pomost między światem literatury, a sztuką narracyjnego obrazu.

Achtung Zelig! [1]

przez

Album: Achtung Zelig! – pierwsza strona
Autor: Krzysztof Gawronkiewicz

Pierwsza plansza jednego z najważniejszych polskich komiksów, uznawanego za opus magnum Krzysztofa Gawronkiewicza. Achtung Zelig! został doceniony zarówno w Polsce, jak i za granicą – to jeden z zaledwie dwóch polskich tytułów, które Paul Gravett uwzględnił w prestiżowym zestawieniu „1001 Comics You Must Read Before You Die”.

Jedna z 4 pierwszych plansz opublikowana w AQQ nr 2 z 1993. Ta plansza posiada wyjątkową historię edytorską: dołączona została osobna kartka z nową wersją głowy głównego bohatera, Zeliga, zastępująca – w wersji albumowej z 2004 – pierwotny rysunek. W albumie pominięto także dolny kadr, co czyni tę planszę jedynym świadectwem pełnej kompozycji pierwszej strony.

Kontekst i wyróżnienia

• Wydanie francuskie: Casterman, sierpień 2005.

• Nagrody: Prix Millepages BD (2005).

• Nominacje: Salon BD Nîmes (2006), Prix Festival BD Vaison la Romaine (2006), Prix Saint-Michel, Bruksela (2006).

• Instytucje: większość plansz trafiła do zbiorów Muzeum POLIN.

Kolekcja

W naszej kolekcji znajduje się 8 plansz (9 stron albumowych) oraz oryginalna okładka Achtung Zelig!. To druga co do wielkości kolekcja dzieł z tego tytułu – największą posiada Muzeum POLIN.

O szczegółach można przecztać tutaj: Zakup kolekcji plansz komiksowych Krzysztofa Gawronkiewicza przez muzeum POLIN

Judge Dredd: The Poster Prog #2

przez
Judge Dredd - Carlos Ezquerra et John Wagner

Album: Judge Dredd: The Poster Prog #2
Autor: Carlos Ezquerra (rysunek) i John Wagner (scenariusz)
Wymiary: 30x41cm

Judge Dredd: The Poster Prog to tytuł efemeryczny – ukazało się jedynie pięć numerów Fleetway pomiędzy 1993 a 1995 rokiem. Każdy zawierał sześciostronicową historię sędziego Dredda, która po rozłożeniu tworzyła dużych rozmiarów plakat. Prezentowana plansza pochodzi z numeru drugiego, z opowieści „Could You Be Judge Dredd?” autorstwa Johna Wagnera (scenariusz) i Carlosa Ezquerry (rysunek) ojców postaci Sędziego Dredda. Praca pochodzi z legendarnej Ezquerra Collection.

To właśnie tu odnajdujemy rzadki dla serii, przewrotny humor „à la Judge Dredd” oraz kultowe nawiązanie „I’ll be back”, które czynią tę pracę jedyną w swoim rodzaju.

Burza [1]

przez
Burza - strona pierwsza - Gawronkiewicz
Plansza komiksowa - Burza - strona pierwsza - Gawronkiewicz

Album: Burza – strona pierwsza
Autorzy: Krzysztof Gawronkiewicz (rysunki), Maciej Parowski (scenariusz)

Pierwsza plansza kultowego komiksu Burza, uznawanego za jedno z najbardziej unikatowych osiągnięć polskiego komiksu lat 90. Album, będący owocem współpracy Krzysztofa Gawronkiewicza i Macieja Parowskiego, łączy alternatywną wizję historii powojennej Polski z wyrazistą, ekspresyjną warstwą graficzną. Dzieło to uchodzi za przełomowe i rzadkie, zarówno ze względu na tematykę, jak i wyjątkową oprawę artystyczną.

Informacje dodatkowe

Pierwszy epizod komiksu ukazał się w 1991 roku. Obszerny fragment tego dzieła, które opowiada o alternatywnych losach drugiej wojny światowej po nieudanym ataku Niemiec na Polskę, został opublikowany w 2004 roku w antologii „Wrzesień. Wojna narysowana”. W roku 2015, w przepięknym albumie podsumowującym dotychczasową karierę Gawronkiewicza „Krzesło w piekle”, zamieszczono wszystkie stworzone przez niego plansze do Burzy (album nigdy nie został ukończony). Komiks zyskał status dzieła kultowego, a zachowane plansze oryginalne należą dziś do rzadkości i stanowią cenny materiał dokumentujący historię polskiej sztuki komiksowej.

ADVERBS

przez
Daniel Clowes okładka

Książka: Okładka do książki Adverbs Daniela Handlera
Autor: Daniel Clowes

Projekt ilustracyjny autorstwa Daniela Clowesa, jednego z najważniejszych amerykańskich twórców komiksu i ilustracji. Powstał jako jedna z dwóch propozycji na okładkę do książki Adverbs Daniela Handlera – pisarza szerzej znanego pod pseudonimem Lemony Snicket, twórcy bestsellerowego cyklu „Seria niefortunnych zdarzeń„. Clowes, wierny swojemu charakterystycznemu stylowi, operuje klarowną kreską i stonowaną, ekspresyjną kolorystyką, nadając przedstawieniu zarazem groteskowy, jak i melancholijny ton. Projekt wizualnie koresponduje z przewrotnym, ironicznym humorem Handlera, stanowiąc wyjątkowy przykład dialogu literatury i sztuki ilustracyjnej.

Oba projekty okładek można zobaczy pod adresem: https://danielclowesreader.tumblr.com/post/156679099219/two-drafts-for-clowess-cover-to-daniel-handlers#notes

Portret Doroty Masłowskiej

przez
Portret Doroty Masłowskiej autorstwa Macieja Sieńczyka

Autor: Maciej Sieńczyk

Uwagi: Przepiękny portret Doroty Masłowskiej. Autor pracy – Maciej Sieńczyk – jest autorem ilustracji do trzech książek Masłowskiej:

  • Wojna polsko-ruska pod flagą biało-czerwoną
  • Paw królowej (za tą powieść otrzymała w 2006 roku Nagrodę Literacka Nike)
  • Dwoje biednych Rumunów mówiących po polsku

W naszych zbiorach znajduje się jeszcze jeden portret pisarki stworzony przez Sieńczyka (wkrótce zmieścimy go w naszym serwisie). To czarno-biały rysunek stworzony na potrzeby serwisu internetowego dwutygodnik.com, który jest zamieszczany przy każdym felietonie autorstwa Masłowskiej, przykładowy tekst można zobaczyć pod tym adresem: https://www.dwutygodnik.com/artykul/4836-jak-przejac-kontrole-nad-swiatem-nie-wychodzac-z-domu-2.html

Katalog z wyborem prac Macieja Sieńczyka

Achtung Zelig! [3]

przez

Album: Achtung Zelig!
Autor: Krzysztof Gawronkiewicz

Historyczna plansza. Ostatni jej kadr to pierwszy rysunek jaki powstał do albumu Achtung Zelig! Po raz pierwszy opublikowana w magazynie AQQ nr 2 (1993) jako strona numer 2, w wydaniu albumowym (z korektą polegającą na zmianie jednego z kadrów) z 2004 stanowi stronę 3.

Ta plansza ma historyczne znaczenie – zawiera kadr 0, czyli inicjalną koncepcję całego komiksu, co czyni ją najcenniejszą badawczo i kulturowo planszą z całego albumu Achtung Zelig!

Genezą projektu był – według autokomentarza Gawronkiewicza – dość przypadkowy rysunek, to z niego wziął się pomysł na komiks. „[Krystian Rosiński] miał taki zwyczaj, że brał gazetę i przerabiał zdjęcia na rysunki – wspominał w jednym z wywiadów Gawronkiewicz. – Zabrałem kiedyś od niego przerysowane zdjęcie ojca i syna. Postanowiłem zrobić z tego ilustrację: ustawiłem ich na polnej drodze we mgle, na tle oddziału Niemców, przepisałem fragment opowiadania okupacyjnego. Krystianowi się spodobało, więc molestowałem go, żeby napisał historię okupacyjną, a ja rozrysowałem ją na dziesięciu planszach” (Krzyżaniak-Gumowska, „Kręci mnie historia [Rozmowa z K. Gawronkiewiczem], 2003)

Analizowana w literaturze akademickiej, m.in. u dr. Przemysława Kanieckiego, jako kluczowy element struktury narracyjnej (Plansze komiksowe w kolekcji muzeum historycznego (na przykładzie zbiorów Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, Rocznik Antropologii Historii 2019)

Informacje dodatkowe: Zakup kolekcji plansz komiksowych Krzysztofa Gawronkiewicza przez muzeum POLIN

Wśród przyjaciół

przez

Tytuł: Wśród przyjaciół (okładka książki)
Autor:  Maciej Sieńczyk
Wymiary: 50x70cm
Rok: 2017

Maciej Sieńczyk – jeden z najbardziej rozpoznawalnych współczesnych polskich artystów wizualnych i autorów komiksu – stworzył oryginalną okładkę do swojej książki „Wśród przyjaciół”. To wyjątkowa praca malarska, która łączy charakterystyczny styl Sieńczyka – subtelnie groteskowy, pełen surrealistycznych detali – z jego literackim światem.

Publikacja Wśród przyjaciół, wydana przez Wydawnictwo Czarne (koedycja z serwisem dwutygodnik.com i Narodowym Instytutem Audiowizualnym), szybko zdobyła status kultowej dzięki unikalnemu językowi i narracji autora. Okładka stanowi integralny element tego projektu, a jednocześnie funkcjonuje jako samodzielne dzieło malarskie o wysokiej wartości artystycznej i kolekcjonerskiej.

Znaczenie i kontekst

• Maciej Sieńczyk jest autorem licznych ilustracji prasowych, książkowych i komiksów, a jego prace są prezentowane na wystawach w Polsce i za granicą.

• Styl artysty wyróżnia się połączeniem humoru, absurdu i poetyckiej refleksji, co czyni jego twórczość niezwykle oryginalną na tle współczesnej sztuki polskiej.

• Okładka Wśród przyjaciół to przykład dzieła, które nie tylko promuje literaturę, ale także samo w sobie posiada wartość muzealną i kolekcjonerską.

Dziedzictwo

Twórczość Sieńczyka, zarówno literacka, jak i ilustratorsko-komiksowa, cieszy się uznaniem krytyków oraz kolekcjonerów sztuki współczesnej. Oryginalne prace, takie jak ta okładka, stanowią istotny element dziedzictwa polskiego komiksu i ilustracji oraz są poszukiwane przez instytucje i prywatnych kolekcjonerów.

Katalog z wyborem prac Macieja Sieńczyka

B.P.R.D. King of Fear #2

przez

Album: B.P.R.D. King of Fear #2 – Okładka
Autor: Mike Mignola

Oryginalna okładka do drugiego zeszytu serii B.P.R.D.: King of Fear (Dark Horse Comics, 2010), jednej z kluczowych opowieści z uniwersum Hellboya. Mike Mignola – twórca Hellboya i jeden z najbardziej rozpoznawalnych artystów komiksowych XX i XXI wieku – łączy tu swój charakterystyczny, syntetyczny styl z monumentalnym nastrojem końcowych rozdziałów historii Biura Badań Paranormalnych i Obrony.

Seria B.P.R.D. uchodzi za najważniejsze rozwinięcie uniwersum Hellboya, a King of Fear zamykała wieloletni cykl narracyjny, co czyni tę okładkę dziełem wyjątkowym – materialnym świadectwem przełomowego momentu w komiksowej mitologii Mignoli. Na okładce pojawia się jedna z głównych postaci świata Hellboya – Liz Sherman.

Kontekst i znaczenie

• Mike Mignola (ur. 1960) – amerykański rysownik, scenarzysta i ilustrator, twórca Hellboya, laureat prestiżowych nagród Eisnera i Harveya.

• Okładki Mignoli są szczególnie poszukiwane na rynku kolekcjonerskim – uchodzą za miniaturowe ikony, łączące minimalizm kreski z gotycką atmosferą.

• Seria B.P.R.D. – obok Hellboya najważniejsze osiągnięcie artysty, współtworzone z Johnem Arcudim i Guyem Davisem, które rozszerzyło jego mitologię o pełnoprawny świat bohaterów i zagrożeń.

Ciekawostki

• King of Fear stanowiła finał tzw. „Plague of Frogs cycle” – pięcioletniego arc story, który na zawsze zmienił status quo serii.

• Oryginały okładek Mignoli rzadko trafiają na rynek, a kolekcjonerzy traktują je na równi z pracami takich klasyków jak Moebius czy Frank Frazetta.

Venise Celeste

przez
Moebius

Album: Venise Celeste (Aedena, 1984)
Okładka: Paris–Venedig (Carlsen Studio, 1993)
Autor: Moebius
Wymiary: 20 x 25,5 cm

Pełnostronicowa ilustracja opublikowana na stronie 76 legendarnego artbooka Venise Céleste, wydanego przez Aedena w 1984 roku, jednego z kluczowych tytułów okresu Aedena w twórczości Moebiusa. Praca reprezentuje charakterystyczną dla tego okresu technikę: autorski kolor (gwasz, akwarela, pastel) na blaudruku, uzupełniony oryginalnym diapozytywem z czarnym konturem oraz podpisem Moebiusa tworząc razem finalny obraz znany z publikacji.

Uwaga dotycząca publikacji okładkowej

Ilustracja została wykorzystana jako centralny motyw okładki pierwszego niemieckiego wydania hardcover albumu Paris–Venedig / Venise Céleste, opublikowanego przez Carlsen Studio w 1993. W wydaniu książkowym kompozycja została osadzona na czerwonym tle stanowiącym element projektu graficznego okładki, natomiast sam obraz centralny odpowiada bezpośrednio prezentowanemu oryginałowi.

Praca stanowi unikatowy przykład mis en couleur przygotowanej przez Moebiusa do 76. strony albumu Venise Céleste. Linie konturowe na folii wykazują cechy ręcznego nanoszenia tuszu, w tym mikrodrgania krawędzi i subtelną zmienność grubości linii, z różnicą koloru: od strony górnej głęboko czarne, od spodu grafitowe. Choć brak dokumentacji potwierdzającej wykonanie ich osobiście przez artystę, charakter linii i sygnatury jest w pełni spójny z jego praktyką z lat 80 (encre de Chine sur rhodoïd – ręczny tusz chiński na podłożu acetatowym).

Praca jest wyjątkowym dokumentem procesu twórczego Moebiusa, łączącym futurystyczną estetykę z historyczną ikonografią i prezentującym technikę, która nie występuje w innych znanych egzemplarzach. Doskonale nadaje się do ekspozycji muzealnej, zarówno w kontekście kolekcjonerskim, jak i edukacyjnym, ilustrującym warsztat artysty i rozwój jego kompozycji w cyklu Venise Céleste.

Ilustracja była reprodukowana jako pocztówka nr 11 w serii ‘Venezia Celeste’ (jej tytuł: Reportages). Serial liczyła 14 pocztówek, na których przedstawione są wyselekcjonowane prace wybrane ze 175 ilustracji znajdujących się w książce.

Centralna postać kompozycji ma artystyczne i narracyjne odniesienia do ikonicznych bohaterów Moebiusa (Starwatcher, Arzach) i łączy historyczny kostium wenecki z futurystycznym designem „gwiezdnych podróżników”.

Pod wydrukowaną ilustracją umieszczony został autorski komentarz Moebiusa, w którym artysta opisuje Wenecję jako labirynt przestrzeni i pseudorzeczywistości, wprowadzający widza w stan całkowitej dezorientacji:
„Les rues ant l’air de corridors serpentant d’une piece a l’autre. Les places sont des placards, des salons, des cuisines. Les venitiens habitent dans les murs… Dans un pseudo-espace libre au ils vivent pseudorealite.Le visiteur erre dans ce perimetre reduit mais plie a l’infini avec un sentiment de desorientation totale.„

Najważniejsze atuty ilustracji

  • Pełnostronicowa ilustracja opublikowana w artbooku Venise Céleste (Aedena, 1984), na stronie 76, z rozdziału „Venise Céleste / Carnaval Vénitien”, będącego pierwszym autorskim artbookiem Moebiusa.
  • Kluczowy przykład okresu Aedena w twórczości Moebiusa – fazy, w której artysta łączy linię ligne claire z mistyczno-surrealistyczną wizją świata (Le Monde d’Edena, Venise Céleste).
  • Ilustracja należy do wąskiej grupy kolorowych prac Moebiusa z lat 80., tworzonych bezpośrednio z myślą o artbookach, a nie jako klasyczne plansze komiksowe, co plasuje ją w segmencie „blue chip” na rynku oryginałów artysty.
  • Praca wybrana do serii liczącej 14 pocztówek z ilustracjami z artbooka.
  • Udokumentowana proweniencja: Galeria Artkomiks (Warszawa) – wyspecjalizowana w oryginalnym comic arcie, z archiwalnym opisem pracy w katalogu online.
  • Format 20 × 25,5 cm – kameralny, lecz w pełni „czytelny” obrazowo, pozwalający na ekspozycję w warunkach galerii lub kolekcji prywatnej.